على اصغر شميم
626
ايران در دوره سلطنت قاجار ( فارسي )
( رجب 1342 قمرى ) تشكيل گرديد تا به اعتبارنامههاى نمايندگان رسيدگى كند . مجلس از آغاز سال جديد يعنى فروردين 1303 شمسى ( شعبان 1342 قمرى ) رسميت يافت و به وسيلهى يك هيئت دوازده نفرى از وكلا ، سردار سپه را كه از نخستوزيرى استعفا كرده بود ، به قبول مجدد زمامدارى دولت وادار نمود و سردار سپه كابينهى دوم خود را روز نهم رمضان 1342 قمرى ( اواخر فروردين 1303 شمسى ) به اين شرح به مجلس پنجم معرفى كرد : سردار سپه نخستوزير و وزير جنگ ذكاء الملك ( فروغى ) وزير امور خارجه مدبر الملك ( محمود جم ) وزير ماليه امير اقتدار وزير پست و تلگراف معاضد السلطنه وزير عدليه مشاور الدوله وزير فوايد عامه ميرزا قاسم خان صور وزير داخله مقارن همين ايام زمزمهى جمهورىخواهى در تهران و بعضى از شهرستانها بلند شد . عدهاى از رجال كشور و اكثريت كارمندان دولت و همچنين جمعيتهايى از عوام الناس دست به تظاهرات له جمهورى زدند و سخنرانىهايى در اين زمينه ايراد گرديد . در مجلس لردهاى بريتانيا ، دولت انگليس مورد سؤال لردها دربارهى اوضاع ايران قرار گرفت و وزير امور خارجه ، لرد كرزن ، نطق مشروحه دربارهى اوضاع سياسى ايران ايراد نمود . از طرف ديگر هنگام اداى مراسم تحليف در مجلس شوراى ملى ، نمايندگان سوسياليست و مؤتلفين آنان ، كه طرفدار رژيم جمهورى بودند ، از اداى وگند وفادارى نسبت به شاه خوددارى كردند ، ليكن شصت تن از وكلا كه اكثريت داشتند ، مراسم سوگند را طبق سنت و آيين رژيم سلطنت مشروطه ادا كردند و به اين ترتيب جمهورىخواهان در داخل پارلمان شكست خوردند و در خارج از پارلمان نيز پس از انتشار اعلاميههاى روحانيون و علماى قم در مخالفت با رژيم جمهورى و مبارزه شديد بعضى از جرايد با اين مسئله « 1 » نقشهى استقرار جمهورى در ايران عقيم ماند .
--> ( 1 ) - يكى از مخالفين سرسخت جمهورى ، ميرزاده عشقى شاعر و نويسندهى حساس و پرشور همدانى بود كه چند مقالهى تند و آتشين در جرايد آن روز بهويژه روزنامهى سياست منتشر ساخت . وى در يكى از مقالات خود نوشته بود ، چيزى كه خيلى مضحك بهنظر مىرسد اين است كه گوسپندچرانهاى سقز جمهورىطلب